We use Google Analytics to see which pages are read and how the site is used, so we know what to improve. This only runs if you accept. See our privacy notice for details.

Dáil
‹ Leaders' Questions

Garda pay and mortgage difficulties

Summary

Micheál Martin argues that Gardaí are being treated unfairly under the Croke Park agreement, with low morale and mortgage problems worsened by unequal Sunday-pay arrangements. The Taoiseach defends the agreement and says the Government is pressuring banks and using insolvency measures to help borrowers, while exchanges become politically confrontational.

Inné, chosain an Taoiseach comhaontú nua Pháirc an Chrócaigh agus dúirt sé go raibh sé chomh cothrom agus gur féidir leis a bheith agus gurb iad na daoine atá ag déanamh an t-airgead is fearr san earnáil phoiblí a íocfaidh an méid is mó. Ach, tá baill i measc An Garda Síochána atá i gcruachás maidir lena morgáistí a íoc, mar gur chuir siad na préimh íocaíochtaí san áireamh mar chuid dá gcroíphá do na bainc. Tá dílseacht agus tiomantas na ngardaí don bpobal agus dá gcomhghleacaithe le feiceáil ag gach éinne gach lá ar fud na tíre. Tá sé riachtanach go léiríonn meoin an Rialtais tiomantas na ngardaí.

Tá gardaí ag tabhairt aghaidh ar dhúshlán an-mhór ar fad, ar nós daoine faoi airm lá i ndiaidh lae, 365 lá den bhliain. Tá siad go hiomlán míshásta leis an mhargadh is déanaí atá le fáil ó chomhaontú Páirc an Chrócaigh. Ní raibh spiorad na ngardaí riamh chomh híseal agus atá sé anois. Don chéad uair riamh i stair ardchomhairle an GRA, tá vóta mímhuiníne tógtha acu san Aire Dlí agus Cirt, an Teachta Shatter. Is léir anois nach bhfuil aon rogha ag na gardaí ach comharthaí dea-thola a tharraingt siar mar agóid i gcoinne an Rialtais.

Is bealach náireach agus brónach é seo le bheith ag déileáil leis An Garda Síochána, go háirithe agus an Rialtas ag dúnadh níos mó ná 100 stáisiún thart timpeall na tíre agus ag bagairt laghdú ar mhéid an fhórsa de bharr gearradh siar ar phá an fhórsa ar fad. Tá coirpigh anois níos gnóthaí ná riamh, agus tá robáil tithe méadaithe timpeall na tíre. Mar shampla, i ndáilcheantar an Mhí Thoir amháin, tá sé suas 28% ó thosaigh an Taoiseach a réim dhá bhliain ó shin, gan trácht ar an mhéadú i ngníomhachtaí easaontach atá go mór i mbéal an phobail faoi láthair.

Anuas ar na dúshláin a mbaineann lena bpoist laethúil, tuigeann gardaí go bhfuil margadh déanta ag an Rialtas leis na hoifigigh phriosúin, a thugann ráta dúbailte dóibh ar an Domhnach. Ag an am céanna, tá an Rialtas ag rá leis An Garda Síochána go bhfuil gardaí chun pá níos ísle a fháil. Conas go bhfuil sé seo cóir? Cén comhartha a bhfuil an Taoiseach ag tabhairt do ghardaí na tíre?

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Tá a fhios ag gach duine sa tír faoin jab atá á dhéanamh ag An Garda Síochána le blianta anuas. Aontaím go mór go dtugann an fórsa cabhair agus cosaintí do mhuintir na tíre an t-am ar fad. Labhair an Teachta faoi chomhaontú nua Pháirc an Chrócaigh agus na díospóireachtaí atá ar siúl faoi láthair ag na ceardchumainn ag éirí as an pháipéar a chuir an coimisiún os a gcomhair. Tá fios maith ag an Teachta go bhfuil sé curtha san áireamh go gcaithfidh iad siúd atá ar na tuarastail is mó agus atá na háiseanna is fearr acu an méid is mó a íoc. Ní hamháin go bhfuil sé seo deacair do ghardaí, tá sé deacair do chuile duine atá ag obair sa tír, go háirithe iad siúd a dhírítear orthu leis na cainteanna seo, na banaltraí, múinteoirí agus chuile duine eile a thugann seirbhísí sonracha do mhuintir na hÉireann.

Ní cóir don Teachta díriú isteach ar phointe amháín anseo, mar is ábhar an-leathan ar fad atá i gceist. Le linn na díospóireachtaí agus iad ar siúl, cuireadh ceist orm go minic faoi cén fáth nach raibh comhrá ar siúl leis an GRA, na cigirí agus cumann na sáirsintí. Tá a fhios ag an Teachta cén chaoi atá an scéal le blianta anuas agus go ndeirtear gur ceart go mbeadh An Garda Síochána agus na hargóintí agus na díospóireachtaí atá le déanamh acu páirteach sna díospóireachtaí. Ach ní ceardcumann iad baill An Garda Síochána. Ag an am céanna, le blianta anuas bhí cead ag gardaí, cigirí agus cumann na sáirsintí a gcuid tuairimí a phlé agus a nochtadh.

Maidir leis na díospóireachtaí atá thart, chuir na ceardchumainn a d'fhan istigh sna comhráití béim ar chúrsaí bainistíochta agus íocaíochtaí deireadh seachtaine, go mórmhór ar an Satharn agus an Domhnach. Ag éirí as na díospóireachtaí sin, níor ghlacadh leis an moladh a chuir taobh na bainistíochta ar an mbord agus laghdaíodh an gearradh siar a bhí i gceist. Tá na cainteanna ar siúl agus na téarmaí á iniúchadh ag an ceardchumainn agus déanfaidh siadsan suas a n-aigne go luath. Má ghlactar leis an chomhairle agus leis an pháipéar ón gcoimisiún, beidh na téarmaí sin i gceist do gach éinne thar an seirbhís phoiblí ar fad.

Tá an Teachta ag caint faoi ghardaí amháin agus ag díriú isteach ar na gearrtha siar ar phá atá i gceist, ach caithfear breathnú ar an scéal ar fad ina iomlán. Mar atá a fhios aige freisin, le blianta anuas, tá áiseanna á dhíriú ar agus á iarraidh ag gardaí chun go mbeidh siad in ann a gcuid jabanna a dhéanamh. Mar shampla, sin an fáth gur cuireadh €5 milliún breise ar fáil i mbliana le haghaidh carranna agus áiseanna. Tá a fhios agam go maith cé chomh cruinn agus atá an t-eolas atá ag An Garda Síochána agus an PSNI faoi iad siúd atá ag iarraidh ár dtír a thabhairt thar nais go dtí am na Trioblóide, ach tá súil agam nach dtarlóidh sin.

Tá na ceardchumainn ag plé an chomhaontuithe faoi láthair agus déanfaidh siad suas a n-aigne go luath. Tá súil agam go nglacfaidh siad leis an bpáipéar ón gcoimisiún i dtreo agus go mbeimid in ann déileáil leis na fadhbanna caiteachais phoiblí a bhí os ár gcomhair nuair a thángamar isteach in oifig dhá bhliain ó shin an tseachtain seo.

Comment on this

Tá mé ag díriú ar na gardaí ar maidin. Is ceart agus is cóir é sin. Mar is léir do gach éinne - buailim le gardaí gach lá - agus mar a dúirt mé cheana, ní raibh spiorad na ngardaí riamh chomh híseal is atá sé anois. Níl aon dul as - tá an spiorad laistigh den fhórsa go dona ar fad faoi láthair. Is léir gur dhein an Rialtas margadh speisialta do na hoifigigh príosúin agus na comhraiceoirí dóiteáin, ach scéal eile atá ann do na gardaí. Conas a bhfuil sé sin cóir? Níl sé cóir in aon chor. Gheobhaidh na hoifigigh príosúin ráta dúbailte ar an Domhnach, ach ní gheobhaidh na gardaí an ráta céanna. Is léir go bhfuil dúshlán mór roimh ghardaí na tíre seo. Mar a dúirt mé inné, caillfidh gardaí thart ar €80 sa tseachtain de dheasca an chomhaonaithe seo. Is é sin bun agus barr na faidhbe. Tá gardaí ar fud na tíre i gcruachás faoi láthair maidir leis na morgáistí atá acu. Cuireadh na premium payments seo san áireamh mar chuid de chroíphá na ngardaí nuair a bhí na morgáistí sin á fháil acu. Is é sin an fáth go bhfuil fadhb faoi leith acu an babhta seo. Chuala mé ar maidin nach bhfuil an tAire, an Teachta Howlin, sásta bualadh la baill an Gharda maidir le comhaontú Pháirc an Chrócaigh. Ní dóigh liom go bhfuil sé sin maith a dhóthain. Impím ar an Aire ciall a bheith aige agus meas a thaispeáint do na gardaí. Ba cheart dó bualadh leo gan mhoill. An mbeidh an Taoiseach sásta labhairt leis an Aire agus a rá leis go bhfuil sé riachtanach dó bualadh leis na gardaí? Go dtí seo, tá diúltaithe aige ar an gcuireadh a tugadh dó.

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Tá neart ciall ag an Aire, an Teachta Howlin. Tá a fhios ag an Teachta Martin, a bhí mar Aire anseo le fada an lá, céard a déarfadh na ceardchumainn a d'fhan istigh ag na díospóireachtaí dá mbuailfeadh an tAire leo siúd nár fhan istigh.

Comment on this

Níl ceardchumann i gceist anseo. Is ceist speisialta í.

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Tá a fhios aige go maith go bhfuil áiseanna ann a thabharfadh deis do na gardaí agus na grúpaí eile a shiúl amach ó na díospóireachtaí a gcuid argóintí, tuaraimí agus conspóidí a lua. Tá roinnt gardaí i dtrioblóid lena morgáistí, ach tá daoine eile i dtrioblóid freisin. Is í sin an fhadhb lena bhfuil an Rialtas ag déileáil. Nuair a bhí an Teachta Martin sa Rialtas, níor ghlac sé leis an fhírinne a bhí á nochtadh os a chomhair chuile lá. Dúirt sé nach raibh sé seo ag tarlú ar chor ar bith - nach raibh deacracht ar bith ann. Dúirt an Taoiseach a bhí ann ag an am gur chóir do dhaoine a cheap go raibh deireadh ag teacht leis an tsórt infheistíochta a bhí ar siúl rud éigin eile a dhéanamh.

Comment on this

An bhfuil na Teachtaí ar an taobh eile ag éisteacht?

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Tá an Rialtas agus Banc Ceannais na hÉireann ag déileáil le cúrsaí bainc i dtreo is go mbeidh brú ar na bainc-----

Comment on this

Tá an Taoiseach i gcoinne na ngardaí faoi láthair.

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

-----déileáil le daoine a bhfuil deacrachtaí morgáistí acu. Tá súil agam go mbeidh struchtúr curtha ina leith-----

Comment on this

N'fheadar cén fáth.

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

-----i dtreo is go mbeidh brú ar na bainc déileáil leo.

Comment on this

Cad faoi fhadhbanna na ngardaí?

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Tá a fhios ag na Teachtaí gur tugadh isteach dlí an-chasta i dtaobh na ndaoine nach bhfuil airgead ar bith acu sa reachtaíocht i dtaobh personal insolvency.

Comment on this

Níl faic déanta ag an Rialtas faoin gceist sin.

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Tá brú á chur ar na bainc rud éigin a dhéanamh chun cúnamh a thabhairt dóibh siúd a bhfuil deacrachtaí morgáistí acu, gardaí ina measc. Is í sin go díreach an fhadhb a bhí ag an Rialtas nuair a tháinig muid isteach. Níor ghlac an Rialtas deiridh leis an fhírinne ar chor ar bith.

Comment on this

An bhfuil tú ag magadh?

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Ní raibh tú in ann an fhírinne a rá.

Comment on this

Bhí tú i gcoinne gach aon cháinaisnéis.

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Níor ghlac tú go raibh sé seo ag tarlú.

Comment on this

Tá sé in am don Taoiseach cúnamh a thabhairt do ghardaí na tíre seo.

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Dúirt an Rialtas sin go raibh gach rud i gceart agus go leanfadh ár dtír ag déanamh mar a bhí á dhéanamh leis na blianta anuas. Ní raibh sé sin fíor. Is í sin an deacracht atá ag an Rialtas. Táimid ag glacadh leis na fadhbanna seo. Tá an plean seo ag obair. Tá a fhios agam go bhfuil deacrachtaí ag neart daoine. Is é sin an fáth gur tugadh isteach an dlí a luaigh mé. Tá brú á chur againn ar Bhanc Ceannais na hÉireann agus ar na bainc ionas go mbeidh siad in ann deacrachtaí morgáistí a ghlacadh leo.

Comment on this

Níl aon bhrú orthu.

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Is í sin an fhírinne.

Comment on this

Níor chuir an Rialtas aon bhrú orthu.

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Nílimid ach ag déileáil leis an fhírinne.

Comment on this

Thug tú veto dóibh.

Comment on this

Níl faic déanta ag na bainc.

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Cé go bhfuil daoine i dtrioblóid, tá a fhios agam go bhfuil an chuid is mó de na daoine in ann déileáil leis na fadhbanna seo. Glacfaimid leo siúd.

Comment on this

Ní cheart go mbeadh an Taoiseach ag magadh.

Comment on this
Enda Kenny The Taoiseach Fine Gael

Tá cruth láidir infheistíochta ag teacht thar n-ais i gcúrsaí eacnamaíochta na tíre seo de bharr an bhealaigh ina bhfuilimid ag imeacht faoi láthair.

Comment on this